Komisarz do spraw wewnętrznych i migracji Magnus Brunner i Agencja Unii Europejskiej ds. Narkotyków (EUDA) przedstawiają Europejski raport narkotykowy 2026zawierający najnowsze dane na temat sytuacji w zakresie narkotyków w Europie. 

Z danych z 29 państw (UE-27, Norwegii i Turcji) wynika, że narkotyki mają coraz bardziej negatywny wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo w Europie, ponieważ stały się bardziej dostępne, zróżnicowane i silniejsze – podczas gdy zorganizowane grupy przestępcze częściej uciekają się do przemocy.

Raport podkreśla, że opioidy, zwykle w połączeniu z innymi substancjami, pozostają główną przyczyną zgonów spowodowanych narkotykami w Europie. EUDA szacuje, że w 2024 r. w UE odnotowano co najmniej 7 600 ofiar śmiertelnych przedawkowania, głównie z udziałem wielu substancji. Leki te stanowiąpoważne zagrożenie dla zdrowia, zwłaszcza nowe substancje o ograniczonym naukowym i społecznym zrozumieniu zagrożeń.

Nielegalne narkotyki, w tym kokaina i narkotyki syntetyczne, a także nowe substancje psychoaktywne są powszechnie dostępne. Nadal pojawiają się nowe produkty z konopi indyjskich, podczas gdy różnorodność sprzedawanych opioidów i używek rośnie.

Jednocześnie handel narkotykami stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa w Europie. Sieci przestępczości zorganizowanej dywersyfikują swoje szlaki przemytnicze i metody unikania wykrycia w następstwie zintensyfikowanych operacji policyjnych w głównych portach europejskich. Wykorzystują mniejsze porty i opracowują bardziej wyrafinowane metody ukrywania. 

W sprawozdaniu podkreślono, że ilość przechwyconej kokainy w Europie zmniejszyła się o ponad 20 % w 2024 r., z 419 ton w 2023 r. Liczba konfiskat wzrosła jednak do 97 000 (z 95 000 w 2023 r.), co sugeruje, że handlarze ludźmi mogą zmierzać w kierunku mniejszych, bardziej rozdrobnionych przesyłek.

Zastraszanie i przemoc związane z narkotykami również pozostają problemem, w tym wykorzystywanie i werbowanie młodych ludzi wymagających szczególnego traktowania przez grupy przestępcze.

Komisja zwiększyła swoje wsparcie dla państw członkowskich w reagowaniu na te wyzwania za pomocą nowej strategii antynarkotykowej UE i planu działania UE przeciwko handlowi narkotykami oraz nowych przepisów dotyczących monitorowania i kontroli prekursorów narkotyków (2025 r.). Komisja współpracuje również z państwami członkowskimi, portami europejskimi, stowarzyszeniami branżowymi i agencjami UE w celu zwalczania nielegalnego obrotu środkami odurzającymi w portach w kontekście sojuszu portów europejskich i nadal ściśle współpracuje z krajami partnerskimi, aby zwalczać produkcję środków odurzających u źródła i zapobiegać dotarciu szlaków przemytniczych do UE.

Kontekst

Europejskie sprawozdanie na temat narkotyków stanowi podstawę dowodową podejścia Komisji do zapobiegania, leczenia i bezpieczeństwa.

W strategii antynarkotykowej UE i planie działania UE przeciwko nielegalnemu obrotowi środkami odurzającymi, przedstawionych przez Komisję w grudniu 2025 r., określono kompleksową reakcję UE na wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, zdrowia, społeczeństwa i środowiska związane z handlem niedozwolonymi środkami odurzającymi i ich używaniem. W strategii określono kompleksowe podejście do wspierania państw członkowskich w zakresie ochrony zdrowia publicznego i zapobiegania szkodom związanym z narkotykami, wzmocnienia profilaktyki, leczenia i reintegracji, a także środków bezpieczeństwa i zapobiegania przestępczości. Plan działania uzupełnia strategię o 19 działań priorytetowych ukierunkowanych na wzmocnienie bezpieczeństwa, zakłócenie szlaków i modeli biznesowych przemytników narkotyków. Zostały one zatwierdzone przez Radę odpowiednio w marcu i czerwcu 2026 r.

Agencja UE ds. Narkotyków ze swoim nowym, silniejszym mandatem odgrywa kluczową rolę we wspieraniu państw członkowskich poprzez identyfikowanie nowych substancji psychoaktywnych, wydawanie szybkich ostrzeżeń i ocenę zagrożeń stwarzanych przez wysoce silne syntetyczne opioidy. Wspiera również państwa członkowskie w ich wysiłkach prewencyjnych i działaniach podnoszących świadomość na temat wpływu zażywania narkotyków i handlu narkotykami.