Podstawa europejskiego systemu energetycznego, infrastruktura sieciowa, zostanie zmodernizowana i rozszerzona, aby uwolnić jej pełny potencjał.

Zaproponowany przez Komisję europejski pakiet sieci i inicjatywa dotycząca autostrad energetycznych umożliwią efektywny przepływ energii we wszystkich państwach członkowskich, integrując tańszą czystą energię i przyspieszając elektryfikację. Pomoże to obniżyć ceny energii i zapewni wszystkim Europejczykom przystępne cenowo warunki życia. Zapewni to bezpieczne i niezawodne dostawy w miarę odchodzenia Europy od importu energii z Rosji w celu osiągnięcia niezależności energetycznej.

Pakiet dotyczący sieci wyznacza nowe podejście do infrastruktury energetycznej poprzez wprowadzenie prawdziwie europejskiej perspektywy planowania infrastruktury, przy jednoczesnym przyspieszeniu procedur wydawania pozwoleń i zapewnieniu sprawiedliwszego podziału kosztów w odniesieniu do projektów transgranicznych.  Nowe podejście umożliwi jak najlepsze wykorzystanie naszej istniejącej infrastruktury energetycznej, a jednocześnie przyspieszy rozwój sieci i innej fizycznej infrastruktury energetycznej w całej UE.

Aby dostosować infrastrukturę sieciową do przyszłych wyzwań, Komisja proponuje dodatkowe sposoby finansowania. Takimi przykładami są podział kosztów i łączenie: coraz bardziej zintegrowana transgraniczna infrastruktura energetyczna przynosi korzyści poza terytorium, na którym jest budowana. Sprawia to, że sprawiedliwy i przejrzysty podział kosztów ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia nieproporcjonalnych obciążeń dla lokalnych konsumentów. Aby rozwiązać ten problem, europejski pakiet dotyczący sieci ma na celu zapewnienie większej przejrzystości i sprawiedliwości w sposobie oceny kosztów i korzyści. Łączenie projektów infrastrukturalnych może również ułatwić finansowanie, na przykład poprzez utworzenie spółek celowych, co przyciągnie dodatkowe inwestycje.

Ogłoszone przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen w orędziu o stanie Unii w 2025 r. 8 autostrad energetycznych odpowiada na najpilniejsze potrzeby infrastrukturalne, które wymagają dodatkowego krótkoterminowego wsparcia i zaangażowania w realizację. Zostały one wybrane na podstawie ich strategicznego znaczenia dla dokończenia budowy unii energetycznej oraz poziomu wsparcia politycznego ze strony UE potrzebnego do ich pomyślnej realizacji.

Komisja jest zdecydowana niezwłocznie przyspieszyć prace nad autostradami energetycznymi poprzez wzmocnioną koordynację polityczną, wykorzystując regionalne grupy wysokiego szczebla, mobilizując wsparcie koordynatorów europejskich i ściśle współpracując z grupą zadaniową ds. unii energetycznej, rozszerzając w razie potrzeby zasięg poza państwa członkowskie UE. Każdy projekt będzie traktowany priorytetowo na szczeblu UE, a Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w przyznawaniu im tego samego priorytetu na szczeblu krajowym.

Kolejne kroki 

Wnioski ustawodawcze zostaną teraz przekazane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w ramach zwykłej procedury ustawodawczej. Jednocześnie Komisja będzie nadal ściśle współpracować z państwami członkowskimi i wszystkimi odpowiednimi zainteresowanymi stronami w celu realizacji kluczowych transgranicznych projektów dotyczących infrastruktury energetycznej – ostatnio opublikowanych w ramach drugiej unijnej listy projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania. Taka współpraca będzie miała kluczowe znaczenie dla szybkiej realizacji inicjatywy dotyczącej autostrad energetycznych, a także dla przyspieszenia wydawania pozwoleń na projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych, projekty dotyczące magazynowania i stacje ładowania.