Komisja Europejska przedstawiła europejski pakiet na rzecz suwerenności technologicznej, czyli zestaw środków mających na celu wzmocnienie zdolności Europy w zakresie półprzewodników, sztucznej inteligencji (AI), chmury obliczeniowej i otwartego oprogramowania.

Przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen powiedziała: Nie możemy sobie pozwolić na poleganie na innych w zakresie technologii, które utrzymują funkcjonowanie naszych szpitali, stabilność naszych sieci energetycznych i bezpieczeństwo naszych usług. Chodzi o ochronę naszych obywateli, obronę naszych interesów i dokonywanie własnych wyborów. Europa ma talent, doskonałość badawczą, bazę przemysłową i jednolity rynek. Razem musimy przekształcić te mocne strony w suwerenność technologiczną.

Pakiet ten obejmuje dwa wnioski ustawodawcze – akt w sprawie czipów 2.0 oraz akt w sprawie rozwoju chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji – a także strategię otwartego oprogramowania i strategiczny plan działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w dziedzinie energii.

Wspólnie środki te wspierają ambicje Europy, aby stać się kontynentem sztucznej inteligencji, wzmocnić jej autonomię cyfrową i pomóc w budowaniu bardziej zrównoważonej cyfrowej przyszłości. Pomogą one poszerzyć wybór podstawowych technologii dla unijnych przedsiębiorstw, obywateli i administracji publicznych.

Posunięcie to wynika z faktu, że Europa pozostaje w dużym stopniu zależna od dostawców spoza Unii Europejskiej w zakresie podstawowych technologii cyfrowych, a wraz z rozprzestrzenianiem się sztucznej inteligencji gwałtownie rośnie popyt na zdolności obliczeniowe. Ma on na celu zmniejszenie zależności strukturalnych i zapewnienie, aby Europa mogła opracowywać, wdrażać i zabezpieczać technologie, na których polegają Europejczycy. Sygnalizuje to istotną zmianę w podejściu UE do technologii.

Zabezpieczenie bazy półprzewodników na potrzeby europejskich ambicji w zakresie sztucznej inteligencji

Półprzewodniki mają zasadnicze znaczenie dla sztucznej inteligencji i technologii, z których Europejczycy korzystają na co dzień.

Akt w sprawie czipów, obowiązujący od 2023 r., był pierwszą reakcją UE na krytyczne podatności w globalnym łańcuchu dostaw półprzewodników. Europa nadal jednak w dużym stopniu polega na państwach trzecich w zakresie zaawansowanej produkcji i projektowania czipów. Oczekuje się, że komponenty związane ze sztuczną inteligencją będą stymulować przyszły wzrost i do 2030 r. będą stanowić ponad 70 % rynku półprzewodników.

Akt w sprawie czipów 2.0 będzie opierać się na mocnych stronach Europy, w tym w zakresie czipów głównego nurtu, i budować zdolności w zakresie najnowocześniejszych technologii półprzewodnikowych, które napędzają zastosowania AI.

Przyspieszy to wydawanie pozwoleń, pogłębi współpracę z partnerami o podobnych poglądach i wprowadzi nowy znak doskonałości dla europejskich regionów półprzewodników. Ponadto przyjęcie podejścia ekosystemowego zbliży europejskich producentów czipów do ich klientów i będzie opierać się na zapotrzebowaniu sektorów rozwijających się, takich jak centra danych, dostawcy usług w chmurze i gigafabryki sztucznej inteligencji. Ponadto będzie on wspierał inwestycje i projekty strategiczne, jednocześnie eliminując podatności na zagrożenia, które mogłyby zagrozić dostawom.

Budowanie zdolności Europy w zakresie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji

Akt w sprawie rozwoju chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji stanowi centralny element planu działania Komisji na rzecz sztucznej inteligencji na kontynencie. Jego celem jest potrojenie przepustowości centrów danych w Europie w ciągu najbliższych pięciu do siedmiu lat oraz wzmocnienie roli strategii Apply AI w celu przyspieszenia jej przyjęcia.

Akt będzie wspierał badania naukowe i innowacje w zakresie najnowocześniejszych i zrównoważonych technologii, równoważąc jednocześnie ambicje związane ze sztuczną inteligencją ze zobowiązaniami klimatycznymi. Usprawni to warunki wdrażania centrów danych w całej UE, ze szczególnym uwzględnieniem wysoce zrównoważonych i innowacyjnych obiektów na skalę potrzebną do przeprowadzenia dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej. Wprowadzi również jednolite ogólnounijne ramy oceny suwerenności w zakresie chmury obliczeniowej i sztucznej inteligencji, przy jednoczesnym zachowaniu otwartości większości naszego rynku na partnerów o podobnych poglądach.

Pomoże to chronić krytyczne aplikacje i wrażliwe dane oraz wesprze rozwój i wdrażanie zaawansowanych technologii chmury i sztucznej inteligencji. Będzie również wspierać bardziej skoordynowane podejście do wdrażania sztucznej inteligencji we wszystkich państwach członkowskich, w tym za pośrednictwem centrów doświadczeń i przyspieszeń w zakresie sztucznej inteligencji, które działają jako lokalne centra wspierające integrację i skalowanie sztucznej inteligencji.

Wzmocnienie autonomii cyfrowej dzięki otwartemu oprogramowaniu

W Europie żyje ponad trzy miliony osób wnoszących wkład w postaci otwartego oprogramowania. Dostarczają rozwiązania cyfrowe wykonane w Europie, dla Europy, w oparciu o europejskie zasady i wartości.

Strategia otwartego oprogramowania opiera się na tej sile, aby opracować i zapewnić bardziej suwerenne rozwiązania. Zwiększy on skalę rozwiązań alternatywnych opartych na otwartym oprogramowaniu w obszarach priorytetowych, takich jak chmura obliczeniowa, sztuczna inteligencja, technologie internetowe, cyberbezpieczeństwo i półprzewodniki. Będzie również promować silniejszy ekosystem otwartego oprogramowania poprzez inwestowanie w umiejętności, wspieranie przedsiębiorstw typu start-up zajmujących się otwartym oprogramowaniem oraz poprawę długoterminowego utrzymania i bezpieczeństwa europejskiej infrastruktury cyfrowej opartej na otwartym oprogramowaniu.

Strategia będzie również wspierać szersze wykorzystanie otwartego oprogramowania w administracji publicznej poprzez wytyczne dotyczące zamówień publicznych i praktyczne najlepsze praktyki. Będzie zachęcać do przyjmowania europejskich rozwiązań oraz wspierać normy i interoperacyjność, w tym poprzez inicjatywy takie jak Open Internet Stack.

Cyfryzacja europejskiego systemu energetycznego przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonej cyfryzacji

Cyfryzacja europejskiego sektora energetycznego jest pilniejsza niż kiedykolwiek, ponieważ wysokie ceny energii wywierają presję na konkurencyjność przemysłu i budżety gospodarstw domowych. Jednocześnie oczekuje się, że rozwój infrastruktury cyfrowej na naszym kontynencie zwiększy zapotrzebowanie na energię elektryczną. Strategiczny plan działania na rzecz cyfryzacji i sztucznej inteligencji w sektorze energetycznymodnosi się do obu aspektów i określa, w jaki sposób sztuczna inteligencja i inne rozwiązania cyfrowe mogą zapewnić zrównoważoną integrację infrastruktury cyfrowej z naszym systemem energetycznym, a jednocześnie przyczynić się do zwiększenia efektywności europejskiego systemu energetycznego.

Plan ten zagwarantuje, że centra danych zostaną zintegrowane z naszym systemem energetycznym w sposób zrównoważony i przejrzysty. Komisja ułatwi współpracę między sektorem energetycznym i cyfrowym, aby zapewnić ich skuteczną integrację z siecią, a także niezbędne dostawy czystej energii, przy jednoczesnym zabezpieczeniu zasobów wodnych i energetycznych.

Ten plan działania przyspieszy również wdrażanie rozwiązań cyfrowych i rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w celu poprawy i inteligentniejszej europejskiej infrastruktury elektroenergetycznej przy jednoczesnym wspieraniu szybszego wprowadzania inteligentnych liczników, które mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia europejskim konsumentom większej kontroli nad ich zużyciem energii, a ostatecznie obniżenia rachunków za energię.

Ponadto pomoże on w tworzeniu suwerennych i bezpiecznych modeli sztucznej inteligencji dla sektora energetycznego, przeszkolonych w oparciu o dane europejskie i opracowanych przez europejskie przedsiębiorstwa. Uproszczenie transgranicznej wymiany danych dotyczących energii zapewni upowszechnienie inteligentnych usług energetycznych i elastyczność, które mogą przynieść oszczędności milionom osób w całej Europie.

Kolejne kroki

Przed przyjęciem i wejściem w życie wnioski ustawodawcze będą negocjowane przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej.

Komisja będzie kontynuować prace nad uczynieniem Europy kontynentem sztucznej inteligencji i oczekuje się, że w lipcu ogłosi zaproszenie do składania wniosków dotyczących gigafabryk sztucznej inteligencji, po tym jak Rada Zarządzająca Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali co do zasady wyraziła zgodę w dniu 1 czerwca.

Komisja rozpocznie również konsultacje z państwami członkowskimi, Grupą Europejskiego Banku Inwestycyjnego i innymi kluczowymi zainteresowanymi stronami w celu stworzenia europejskiej zdolności kapitałowej na dużą skalę, aby sfinansować ambicje Europy w zakresie suwerenności technologicznej.