Komisja proponuje pięciopunktowyplan zapobiegania nagłym masowym nielegalnym przyjazdom, przewidywania ich i reagowania na nie.Wzmocni odporność i bezpieczeństwo granic zewnętrznych UE.

UE dysponuje kompleksowymi i odpornymi ramami zarządzania migracją, które przyniosły wyraźne rezultaty, apoziom nielegalnego przekraczania granic jest najniższy od 2021 r. Ostatnie wydarzenia wystawiłyjednak granice UE na próbę, od granic wschodnich po wybrzeże Morza Śródziemnego. Tegoroczny kryzys w Ceucie pokazał, jak szybko nagłe, masowe napływy mogą narastać na zewnętrznych granicach UE i prowadzić do sytuacji nadzwyczajnych.  

Jak podkreśliła przewodniczącaUrsula von der Leyenw orędziuo stanie Unii,wydarzenia tego lata pokazują, że nasze narzędzia muszą ewoluować – zwłaszcza w sytuacjach nadzwyczajnych.

Takie sytuacje zagrażają naszemu wspólnemu bezpieczeństwu i jedności oraz prowadzą do niedopuszczalnej utraty życia. Ochrona granic zewnętrznych UE jest wspólnym europejskimobowiązkiem. Niezbędna jest wspólna europejska reakcja, wspólne działanie i solidarność.

W odpowiedzi na wydarzenia w Ceucie przewodnicząca Ursula von der Leyen określiła pięć kluczowych obszarów działań UE. Opierając się naEuropejskiej strategii w zakresie azylu i migracjize stycznia 2026 r., Komisja określa obecnie dalsze działania w tych pięciu obszarach wraz z kluczowymi działaniami dla różnych podmiotów, rozszerzając istniejące narzędzia i ramy oraz tworząc w razie potrzeby nowe:  

1. Zacieśnienie współpracy z krajami partnerskimi w celu zapobiegania nielegalnej migracji

Ściślejsza współpraca z krajami partnerskimi, w tym w zakresie monitorowania, wczesnego ostrzegania i wymiany informacji, ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia nielegalnejmigracji.Obszary priorytetowe obejmują:

• zajęciesię podstawowymi przyczynami nielegalnej migracjiz krajami partnerskimi, stworzenie znaczących możliwości dla ludzi w ich krajach pochodzenia dziękinowej śródziemnomorskiej inicjatywie na rzecz umiejętności i zatrudnienia młodzieżyoraz praca nad nowymi biurami Gateway w celu promowania legalnej i bezpiecznej mobilności do UE;
• silny wymiar zarządzania kryzysowego w nowych i istniejących partnerstwach,ze skutecznymi mechanizmamii protokołami wczesnego ostrzegania;
• ściślejsza współpracamiędzy Fronteksem, Europolem i Eurojustema krajami partnerskimi w celu poprawy wymiany informacji, analiz ryzyka i zagrożeń oraz danych wywiadowczych na temat tendencji i szlaków migracyjnych;
• Rozwójośrodków koordynacji europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR) zkrajami partnerskimi w celu wzmocnienia przedgranicznej wymiany informacji wywiadowczych i oceny ryzyka.

1. Wzmocnienie granic zewnętrznych UE

Chociaż ochrona granic zewnętrznych UE leży przede wszystkim w gestii państw członkowskich, UE zwiększy swoje wsparcie w celu powstrzymania przyszłych sytuacji nadzwyczajnychlub kryzysowych oraz reagowania na nie, w tym poprzez:

• prace nadnowymi europejskimi ramami reagowania kryzysowegow celu ochrony bezpieczeństwa granic UE przez cały czas, zwłaszcza w scenariuszach, w których masowe ruchy są projektowane i wykorzystywane jako broń, jak zapowiedziała przewodnicząca Ursula von der Leyenw orędziu o stanie Unii;
• Wniosek Komisji w sprawiewzmocnienia mandatu Fronteksu, w tym poprzez wzmocnienie stałej służby w celu natychmiastowego rozmieszczenia personelu i sprzętu, zwiększenie roli w powrotach, ściślejszą współpracęz krajami partnerskimi oraz silną zdolność do monitorowania granic zewnętrznych i obszarów przedgranicznych.
• Ukierunkowane wsparcie dla państw członkowskich narzecz wzmocnienia wrażliwych segmentów granic zewnętrznych UE.
• Udzielaniewsparcia za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludnościna wniosek państw członkowskich.

1. Poprawa monitorowania, orientacji sytuacyjnej i systemów wczesnego ostrzegania

Aby zapobiec przyszłym kryzysom oraz poprawić monitorowanie i orientację sytuacyjną, w planie określono następujące kluczowe działania:

• zaproponowanie wzmocnienia mandatuFronteksu,aby umożliwić mumonitorowanie mediów społecznościowychw celu poprawy orientacji sytuacyjnej i wsparcia operacyjnego w kontekście zarządzania granicami zewnętrznymi;
• państwa członkowskie powinny terminowo przekazywać istotne informacje doeuropejskiegosystemunadzorowaniagranic(EUROSUR) i niezwłocznie zgłaszać zmiany mające wpływ na granice zewnętrzne UE;
• zapewnić sprawne reagowanie na pojawiające się tendencje migracyjne, zmieniające się wzorce oraz szybkie rozprzestrzenianie się informacji wprowadzających w błąd i dezinformacji za pośrednictweminicjatyw szybkiego reagowania globalnego sojuszu (GARRI);
• Opracowanie elastycznych ram pełnego wykorzystanianarzędzi dostępnych na mocyaktu o usługach cyfrowychw celu reagowania na kryzysy i incydenty, wraz z nowymi protokołami w celu zapewnienia zorganizowanej i natychmiastowej współpracy i wymiany informacji z bardzo dużymi platformami internetowymi,wyszukiwarkami i organami krajowymi.
• nowe partnerstwa cyfrowez krajami partnerskimi w celu wykrywania treści internetowych napędzających nielegalnąmigrację i reagowania na nie;

1. Rozbijanie siatek zajmujących się przemytem migrantów i handlem nimi

Skuteczne zwalczanie nielegalnej migracji wymaga likwidacji stojących za nią siatek przemytu i handlu ludźmi.Zintensyfikowane zostaną wysiłki w następujących obszarach:

• Rada powinna szybko przyjąć proponowanysystem sankcji,który umożliwi UE zamrożenie aktywów i zakaz podróżowania wobec przemytników migrantów;
• Parlament powinien w trybie pilnym uzgodnić stanowisko negocjacyjne w sprawiezmienionej dyrektywy o ułatwieniachw handlu ludźmi modernizującej unijne ramy przeciwdziałania przemytowi, a następnie przeprowadzić szybkie negocjacje międzyinstytucjonalne; współprawodawcy mają zintensyfikować negocjacje międzyinstytucjonalne w sprawienowego mandatu Europolu;
• zacieśnieniewspółpracy z platformami internetowymi, w tym w ramachForum UE ds. Internetu, a takżeinstytucjami finansowymiidostawcami cyfrowych usług płatniczych, aby zapewnić im możliwość wykrywania przemytu w internecie i wspierania państw członkowskich w identyfikowaniu, śledzeniu i wykrywaniu nielegalnych przepływów finansowych;
• Dalsze wzmacnianiedziałającego przy Europolu Europejskiego Centrum Zwalczania Przemytu Migrantów.

1. Wzmocnienie zwrotów

Skuteczne zarządzanie migracją zależy od wspólnego unijnego systemu szybkich powrotów oraz od zdolności krajów partnerskich do samodzielnego zarządzania powrotami.Wzmocnienie tego wymaga:

• zacieśnieniewspółpracy z państwami trzecimi w zakresie readmisjiz wykorzystaniem wszystkich dostępnych narzędzi, instrumentów i polityk w celu wspierania lepszej współpracy, w tymw zakresie handlu, współpracy na rzecz rozwoju i wiz;
• zwiększenieroli Fronteksu w zakresie powrotówobywateli państw trzecich nieposiadających prawa do pozostania w UE;
• państwa członkowskie muszą również wdrożyć nowerozporządzenie w sprawie powrotów i powrotową procedurę granicznąoraz szerzej wykorzystywać wsparcie Fronteksu, które jest już dostępnena potrzeby powrotów, readmisji i reintegracji;
• Zwiększenie skuteczności powrotów i zmniejszenie obciążeń administracyjnych dziękicyfryzacji procedur.

Kolejne kroki

Pięciopunktowy plan zostanie przedstawiony państwom członkowskim na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 1–2 października 2026 r. Sprostaniezidentyfikowanym wyzwaniom wymaga wspólnych działań państw członkowskich, agencji WSiSW i Komisji, a ten pięciopunktowy plan będzie realizowany w sposób skoordynowany przez wszystkie te państwa.

Aby uzyskać więcej informacji

5-punktowy plan zapobiegania nagłym, masowym nielegalnym przyjazdom, przewidywania ich i reagowania na nie