Komisja Europejska przedstawiła wniosek dotyczący EU Inc., nowego jednolitego zbioru reguł korporacyjnych, który stanowi podstawę i punkt wyjścia dla 28. unijnego systemu. 

EU Inc. to opcjonalne, domyślne cyfrowe europejskie ramy korporacyjne. Ułatwi to przedsiębiorstwom zakładanie, prowadzenie i rozwój działalności w całej UE, zachęcając je do pozostania w Europie i zachęcając do powrotu tych, którzy kiedyś szukali gdzie indziej.

Obecnie dla zbyt wielu przedsiębiorców i innowacyjnych przedsiębiorstw ekspansja transgraniczna oznacza nawigację po rozdrobnionym krajobrazie prawnym przedsiębiorstw. Europejskie innowacyjne przedsiębiorstwa mają do czynienia z 27 krajowymi systemami prawnymi i ponad 60 formami prawnymi przedsiębiorstw. Ta złożoność może opóźnić założenie firmy o tygodnie, a nawet miesiące, spowalniając wzrost, podnosząc koszty i zniechęcając do skalowania.  

EU Inc. jest centralnym elementem odpowiedzi Komisji na te wyzwania: w formie rozporządzenia zapewni jednolity zharmonizowany zestaw reguł korporacyjnych, które przedsiębiorstwa mogą wybrać zamiast nawigować po wielu systemach krajowych, uwalniając prawdziwy potencjał jednolitego rynku.

W sprawozdaniu Draghiego podkreślono pilną potrzebę skupienia się na poprawie konkurencyjności UE, w tym poprzez ułatwienie innowacyjnym przedsiębiorstwom zwiększania skali działalności w Europie. Ogłoszony w wytycznych politycznych Komisji na lata 2024–2029 i przemówieniu przewodniczącej Ursuli von der Leyen w sprawie SOTEU wniosek dotyczący EU Inc. ma na celu zmniejszenie fragmentacji, zwiększenie konkurencyjności UE i zaspokojenie potrzeb innowacyjnych przedsiębiorstw.

Przewodnicząca Ursula von der Leyen powiedziała: Europa ma talent, pomysły i ambicje, by stać się najlepszym miejscem dla innowatorów. Obecnie europejscy przedsiębiorcy, którzy chcą zwiększyć skalę działalności, mają do czynienia z 27 systemami prawnymi i ponad 60 krajowymi formami spółek. Dzięki EU Inc. drastycznie ułatwiamy rozpoczęcie i rozwój działalności gospodarczej w całej Europie. Każdy przedsiębiorca będzie mógł założyć firmę w ciągu 48 godzin, z dowolnego miejsca w Unii Europejskiej i w pełni online. Ten kluczowy krok to dopiero początek. Nasz cel jest jasny: jedna Europa – jeden rynek – do 2028 r.

Biorąc pod uwagę jego kluczowe znaczenie dla dobrobytu UE, Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę do osiągnięcia porozumienia w sprawie wniosku dotyczącego EU Inc. do końca 2026 r.

Główne cechy inc. UE obejmują:

• Szybsza rejestracja: Przedsiębiorcy, założyciele i firmy będą mogli założyć firmę EU Inc. w ciągu 48 godzin, za mniej niż 100 euro i bez minimalnych wymogów kapitałowych.
• Prostsze procedury: Przedsiębiorstwa z UE Inc. będą musiały przekazywać informacje o spółkach tylko raz, za pośrednictwem interfejsu na szczeblu UE łączącego krajowe rejestry przedsiębiorstw. W drugim etapie Komisja ustanowi nowy centralny rejestr UE. Firmy EU Inc. uzyskają numery identyfikacji podatkowej i VAT bez konieczności ponownego składania dokumentów.  
• Procesy korporacyjne będą domyślnie cyfrowe przez cały cykl życia firmy.
• Pomoc założycielom w szybszym i tańszym ponownym uruchomieniu: przedsiębiorstwa z UE Inc. będą miały dostęp do w pełni cyfrowych procedur likwidacyjnych. Innowacyjne przedsiębiorstwa typu start-up będą miały dostęp do uproszczonych procedur upadłościowych, aby ułatwić likwidację działalności. Dzięki temu założyciele mogą próbować przetestować innowacyjne pomysły i w razie potrzeby zacząć od nowa.
• Lepsze warunki przyciągania inwestycji: Dzisiejszy wniosek usunie formalności osobiste, zapewni cyfrowe procedury dotyczące operacji finansowych i uprości transfer akcji. Nie będzie już obowiązkowego udziału pośredników w transferach akcji i procedurach likwidacyjnych. Wniosek umożliwi również państwom członkowskim zapewnienie spółkom z UE Inc. dostępu do giełdy papierów wartościowych.
• Lepsze sposoby przyciągania talentów: przedsiębiorstwa z UE Inc. będą mogły tworzyć ogólnounijne plany opcji na akcje dla pracowników. Opcja na akcje będzie opodatkowana tylko od dochodu wygenerowanego po jej sprzedaży. Jest to kluczowy czynnik zapewniający atrakcyjność, szczególnie dla innowacyjnych startupów.
• Pełny dostęp do jednolitego rynku: przedsiębiorstwa z UE będą miały swobodę wyboru państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę. Wniosek zawiera czarną listę zakazanych praktyk w celu zapewnienia, aby przedsiębiorstwa z UE Inc. były traktowane tak samo jak wszelkie inne przedsiębiorstwa krajowe.
• Silne zabezpieczenia przed nadużyciami: wniosek nie ma wpływu na krajowe przepisy dotyczące zatrudnienia i prawa socjalnego. Będą one miały zastosowanie do EU Inc. w taki sam sposób, w jaki mają zastosowanie do każdej innej działalności gospodarczej na mocy krajowego prawa spółek. Obowiązujące zabezpieczenia państwa członkowskiego rejestracji będą miały pełne zastosowanie do spółki EU Inc., w tym w odniesieniu do zasad dotyczących współdecydowania.  
• Elastyczność akcji: spółki z UE Inc. będą miały możliwość tworzenia różnych rodzajów akcji o różnych prawach ekonomicznych lub prawach głosu. Może to na przykład pomóc założycielom w ochronie ich działalności przed wrogimi przejęciami.

Ponadto Komisja przyjmuje dziś komunikat przedstawiający bieżące i przyszłe inicjatywy mające na celu zakończenie 28. systemu w innych obszarach polityki.

W komunikacie zaproponowano maksymalną cyfryzację interakcji między przedsiębiorstwami a organami publicznymi, na przykład z europejskim portfelem biznesowym.

W komunikacie wzywa się również państwa członkowskie do rozważenia utworzenia wyspecjalizowanych izb sądowych lub sądów uprawnionych do rozstrzygania sporów dotyczących prawa spółek UE Inc., co pozwoli na skuteczne, wydajne i jednolite stosowanie przepisów UE Inc.

Komisja będzie dalej badać możliwość umożliwienia w 100 % telepracy transgranicznej innowacyjnym przedsiębiorstwom typu start-up i scale-up w całej Unii w ramach przyszłego pakietu na rzecz sprawiedliwej mobilności pracowników.

W komunikacie zapowiedziano również środki na rzecz dostępu do kapitału dla przedsiębiorstw typu start-up i scale-up, w oparciu o środki unii oszczędności i inwestycji, potencjalny przegląd przepisów inwestycyjnych dotyczących funduszy emerytalnych oraz zbliżający się przegląd europejskich funduszy venture capital. Jeżeli chodzi o opodatkowanie, Komisja zaproponowała system opodatkowania według siedziby głównej (HOT), który umożliwiłby małym i średnim przedsiębiorstwom (MŚP) stosowanie przepisów podatkowych ich kraju pochodzenia. Ponadto inicjatywa Business in Europe: Framework for Income Taxation (BEFIT) ma na celu ustanowienie jednolitych ram prawnych dla opodatkowania osób prawnych w UE. Oczekuje się, że przyszły zbiorczy pakiet uproszczeń w zakresie opodatkowania bezpośredniego usunie dodatkowe obciążenia administracyjne dla unijnych przedsiębiorstw.

Ponadto Komisja przyjmuje dziś zalecenie w sprawie definicji innowacyjnych przedsiębiorstw, innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up i innowacyjnych przedsiębiorstw scale-up. Zalecenie zapewni spójne podejście w całej UE, aby zapewnić lepsze monitorowanie polityki UE w zakresie przedsiębiorstw, zapewniając pewność przedsiębiorstwom, inwestorom i decydentom w tym procesie.

Kolejne kroki

Wniosek dotyczący EU Inc. zostanie teraz omówiony przez Parlament Europejski i Radę. Komisja dołoży wszelkich starań, aby wesprzeć współprawodawców w tym zakresie w dążeniu do jasnego celu, jakim jest osiągnięcie porozumienia do końca 2026 r.