Komisja opublikowała sprawozdanie na temat uproszczenia zmienionego rozporządzenia UE w sprawie wylesiania (EUDR) oraz zestaw dalszych środków służących sprawnemu i skutecznemu wdrożeniu w następstwie porozumienia osiągniętego przez współprawodawców w grudniu ubiegłego roku.

Środki te zapewnią dodatkową jasność podmiotom gospodarczym, państwom członkowskim, państwom trzecim i innym zainteresowanym stronom, gwarantując jednocześnie stabilność i przewidywalność prawa. Przedstawiając dzisiejszy pakiet, Komisja wywiązuje się ze swojego zobowiązania wobec Parlamentu Europejskiego i Rady do przeprowadzenia przeglądu zmienionego rozporządzenia pod kątem uproszczenia i przygotowuje się do rozpoczęcia jego stosowania do końca bieżącego roku.

Środki te obejmują sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady, zaktualizowane wytyczne i najczęściej zadawane pytania oraz projekt aktu delegowanego w sprawie zakresu produktów objętych rozporządzeniem EUDR. Ponadto Komisja przedstawia państwom członkowskim zaktualizowany akt wykonawczy dotyczący systemu informacyjnego.

W sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady opisano środki upraszczające wdrożone od czasu wejścia w życie rozporządzenia EUDR w czerwcu 2023 r., a także środki wprowadzone w dzisiejszym pakiecie. Środki te łącznie doprowadzą do znacznego zmniejszenia obciążeń administracyjnych. Oczekuje się, że obniżą one roczne koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez przedsiębiorstwa podlegające obowiązkom określonym w rozporządzeniu EUDR o około 75 % w porównaniu z pierwotnym rozporządzeniem EUDR. Przedstawiono w nim również planowane narzędzia ułatwiające handel, takie jak repozytoria przepisów państw produkujących i systemy certyfikacji towarów na podstawie rozporządzenia EUDR, aby ułatwić ocenę ryzyka i należytą staranność. Ponadto ze sprawozdania wynika, że rozporządzenie EUDR już przyczynia się do zmian strukturalnych w globalnych łańcuchach dostaw, zwiększając inwestycje w identyfikowalność i przejrzystość, a tym samym wspierając bardziej zrównoważone i konkurencyjne praktyki produkcyjne.

Zaktualizowane wytyczne i najczęściej zadawane pytania dotyczą tematów najczęściej poruszanych przez zainteresowane strony. Oba dokumenty zawierają dalsze wyjaśnienia dotyczące obowiązków dla niższego szczebla łańcucha dostaw oraz bardzo uproszczonego szczególnego systemu mającego zastosowanie do mikroprzedsiębiorstw i małych podmiotów pierwotnych. Przedstawiono wyjaśnienia dotyczące takich kwestii jak handel elektroniczny i warunki geolokalizacji. Zaktualizowane infografiki dotyczące łańcucha dostaw EUDR zawierają również przyjazne dla użytkownika praktyczne przykłady ilustrujące różne scenariusze łańcucha dostaw. Dokumenty te zostały szeroko omówione z państwami członkowskimi w celu zharmonizowanego egzekwowania prawa w całej UE.

Projekt aktu delegowanego uwzględnia ukierunkowane zmiany zakresu produktów EUDR. Zaktualizowano w nim projekt aktu delegowanego z zeszłego roku i uwzględniono informacje zwrotne od zainteresowanych stron na etapie konsultacji. Projekt obejmuje proponowane dodatki do niektórych produktów rynku niższego szczebla, takich jak kawa rozpuszczalna i niektóre pochodne oleju palmowego. Zaproponowano w nim również kilka wyłączeń z zakresu stosowania, takich jak skórzane lub bieżnikowane opony, a także wyłączenia, takie jak próbki produktów, niektóre materiały opakowaniowe, produkty używane i używane oraz odpady. Projekt aktu delegowanego jest otwarty na publiczne informacje zwrotne do dnia 1 czerwca 2026 r.

Jednocześnie Komisja aktualizuje system informacyjny, aby odzwierciedlić zmiany wprowadzone zmienionym rozporządzeniem i zwiększyć przyjazność systemu dla użytkownika. Zaktualizowany projekt aktu wykonawczego w sprawie systemu informacyjnego zostanie teraz przedłożony państwom członkowskim przed jego przyjęciem. Główne zmiany obejmą uproszczony formularz zgłoszenia dla mikropodmiotów i małych podmiotów pierwotnych, dostosowany do istniejącego formatu oświadczenia o należytej staranności; zaktualizowane specyfikacje zautomatyzowanych interfejsów aplikacji; plan awaryjny na wypadek nieplanowanej niedostępności; oraz funkcję dobrowolnego grupowania wprowadzoną w odpowiedzi na wnioski ze strony sektora przedsiębiorstw.

Komisja ściśle współpracuje również z państwami członkowskimi w celu wykorzystania dostępnych informacji z krajowych baz danych, które mają być bezpośrednio odzwierciedlone w systemie informacyjnym, aby wspierać przedsiębiorstwa w wypełnianiu ich obowiązków wynikających z rozporządzenia EUDR. Oczekuje się, że przyczyni się to do dalszego zmniejszenia obciążenia mikroprzedsiębiorstw i małych operatorów pierwotnych.

Komisja koncentruje się na ułatwieniu wdrażania i zapewnieniu pomyślnego rozpoczęcia stosowania prawa do 30 grudnia 2026 r.

Kontekst

Rozporządzenie UE w sprawie wylesiania ma na celu zapewnienie, aby kluczowe towary wprowadzane na rynek UE nie przyczyniały się do wylesiania i degradacji lasów, zarówno w UE, jak i na świecie, ponieważ należą one do najważniejszych czynników przyczyniających się do zmiany klimatu i utraty różnorodności biologicznej. Głównym czynnikiem powodującym wylesianie jest ekspansja gruntów rolnych związana z produkcją siedmiu towarów objętych rozporządzeniem – bydła, drewna, kakao, soi, oleju palmowego, kawy, kauczuku i niektórych ich produktów pochodnych.

Zgodnie z rozporządzeniem każdy podmiot lub podmiot handlowy wprowadzający te towary na rynek UE lub z niego wywożący musi być w stanie udowodnić, że produkty nie pochodzą z terenów niedawno wylesionych ani nie przyczyniły się do degradacji lasów.

W grudniu 2025 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły zmieniony tekst rozporządzenia EUDR, zapewniając stabilność prawną niezbędną do pomyślnego wdrożenia. Rozporządzenie będzie miało zastosowanie od dnia 30 grudnia 2026 r. do dużych i średnich przedsiębiorstw, a także do mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw z sektora drzewnego, oraz od dnia 30 czerwca 2027 r. do innych mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.

Jeszcze przed rozpoczęciem stosowania rozporządzenie wywołało pozytywne zmiany zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, zwiększając przejrzystość łańcuchów dostaw i otwierając nowe możliwości rynkowe dla produktów niepowodujących wylesiania.