Komisja Europejska przedstawia dziś nowy pakiet dotyczący edukacji i umiejętności,aby odwrócić spadek umiejętności podstawowych, pomóc szkołom w wykorzystywaniu sztucznej inteligencji i technologiicyfrowych do uczenia się oraz zaradzić niedoborom nauczycieli.

Pakiet koncentruje się na czterech priorytetach: zwiększeniu osiągnięć w zakresie umiejętności podstawowych, wykorzystaniu narzędzi cyfrowych i sztucznej inteligencji w edukacji,wzmocnieniu zawodu nauczyciela oraz uczynieniu kształcenia i szkolenia zawodowego bardziej elastycznym, strategicznym i lepiej połączonym. Odzwierciedla również zmieniające się potrzeby rynku pracy, które należy lepiej uwzględnić w systemach edukacji, abychronić konkurencyjność i odporność demokratyczną Europy.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursulavon der Leyenpowiedziała:„Silniejsza Europa zaczyna się od upodmiotowionych młodych ludzi. Wspieramy państwa członkowskie w podnoszeniu standardów w zakresie umiejętności czytania i pisania, matematyki, nauk przyrodniczych, edukacji cyfrowej i edukacjiobywatelskiej. Przy jednoczesnym wyposażeniu dzieci w umiejętności potrzebne do bezpiecznego poruszania się po sztucznej inteligencji. W tym celu ważne jest, aby byli wspierani przez dobrze wyszkolonych nauczycieli. Wspólnie będziemy pracować nad tym, by przyszłepokolenia dobrze prosperowały.

Wśród konkretnych inicjatyw Komisja przedstawiłazalecenie Rady w sprawie odwrócenia tendencji spadkowej w zakresie umiejętności podstawowych.W zaleceniu proponuje się ukierunkowanie reform i inwestycji na podniesienie osiągnięć w zakresie umiejętności podstawowych, zapewnienie szkołom i nauczycielomautonomii działania, wzmocnienie praktyk opartych na dowodach i poprawę wsparcia na poziomie szkoły.

Europejskiesojuszeszkół połączą szkoły i władze szkolne z różnych państw członkowskich w ramach długoterminowych partnerstw w celu poprawy wyników uczniów w zakresieco najmniej jednej podstawowej umiejętności, z których każda będzie miała wymierny plan poprawy. Erasmus+ przygotowuje się już do wdrożenia europejskich sojuszy na rzecz szkół, ze specjalnym wsparciem dla szkół i władz szkolnych, począwszy od 2027 r., z zamiaremzwiększenia skali do 100 sojuszy rocznie w kolejnych WRF.

Od 2027 r. nowaunijna sieć usług doradczych i wsparciapołączy usługi krajowe i regionalne, aby wzmocnić praktyczne wsparcie dla szkół w zakresie przywództwa, dobrostanu, gotowości cyfrowej i sztucznej inteligencji oraz współpracy z rodzicami. Ponadto uruchomionychzostanie 30 usług regionalnych przy wsparciu finansowym z programu Erasmus+.

Lepsze i bezpieczniejsze wykorzystanie technologii cyfrowych w edukacji

W dniu 3 listopada Komisja utworzyłaKonsorcjum na rzecz Europejskiej Infrastruktury Cyfrowej w dziedzinie Edukacji (EDU-EDIC)na wniosek ośmiu założycielskich państw członkowskich. EDU-EDIC zwiększy europejską suwerenność technologiczną w dziedzinie edukacji oraz połączy zasoby i wiedzęfachową, aby wdrożyć zaufaną sztuczną inteligencję i usługi cyfrowe dla szkół, umożliwić bezpieczną wymianę danych między instytucjami edukacyjnymi oraz pomóc europejskim przedsiębiorstwom zajmującym się technologiami edukacyjnymi (EdTech) lepiej służyć szkołomponad granicami. Wzmacnia to potencjał i suwerenność technologiczną Europy w dziedzinie edukacji. 

Komisja opracuje dostosowane do wieku referencyjne efekty uczenia się i wytyczne dotyczące oceny umiejętności w zakresie sztucznej inteligencji w oparciu oramy kompetencji w zakresie sztucznej inteligencji UE–OECDoraz przeprowadzi pilotażcertyfikatu umiejętności w zakresie sztucznej inteligencjidla osób uczących się od roku szkolnego 2027/28.

Ponadto w oparciu okomunikat z 2026 r. w sprawie unijnego podejścia do bezpieczeństwa dzieci w internecieKomisja zaproponuje zobowiązanie dotyczące europejskich zdrowych ekranów, dając szkołom, rodzicom i uczniom wspólne narzędzia i wytyczne dotyczące bezpieczeństwa w internecie,czasu spędzanego przed ekranem i zdrowej równowagi między życiem online i offline.

Bardziej atrakcyjny i wspierany zawód nauczyciela

Komisja zaproponowała równieżzalecenie Rady w sprawie atrakcyjności zawodu nauczyciela (unijny program dla nauczycieli).Zwraca się do państw członkowskich o rozwiązanie problemu niedoboru nauczycieli dzięki atrakcyjnym warunkom kariery i pracy, lepszemu kształceniu wstępnemu idoskonaleniu zawodowemu oraz zaangażowaniu nauczycieli w wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Proponuje również ściślejszy dialog europejski z zawodem nauczyciela, zachęcając państwa członkowskie do zapraszania europejskich partnerów społecznych w dziedzinie edukacjii przedstawicieli nauczycieli do grupy wysokiego szczebla ds. kształcenia i szkolenia. Wsparcie UE będzie również udzielane za pośrednictwem odnowionychakademii nauczycielskich 2.0,które od 2027 r. będą skierowane do początkujących nauczycieli i kadry kierowniczej szkół.

Większe wsparcie UE na rzecz modernizacji kształcenia i szkolenia zawodowego

Kształcenie i szkoleniezawodowe(VET)odgrywa kluczową rolę w wyposażaniu ludzi w umiejętności potrzebne w dzisiejszej gospodarce.Zapewnia uczniom praktyczne, gotowe do pracy umiejętności w sektorach o dużym zapotrzebowaniu na pracowników, takich jak energetyka, produkcja, opieka zdrowotna, obronność i budownictwo.

Europejskastrategia w zakresie kształceniai szkolenia zawodowegobędzie wspierać osoby uczące się w zdobywaniu umiejętności, które stymulują innowacje i wzrost gospodarczy, poprzez szkoleniaw zakresie najnowocześniejszych technologii, oraz zapewni im dostęp do kariery zawodowej o długoterminowych perspektywach.

Kluczowe inicjatywy obejmują:europejski sektorowy akcelerator szkoleń,którego projekt pilotażowy rozpocznie się w 2027 r. i będzie oferował krótkie, elastyczne moduły szkoleniowe, które organizatorzy kształcenia i szkolenia zawodowego mogą dodać do programów krajowych. Będą oneopracowywane we współpracy z partnerami branżowymi i będą oferować wspólne standardy jakości;Partnerstwa biznesowe w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego dla nowych ośrodków szkoleniowychbędą tworzone wspólnie przez przedsiębiorstwa i instytucje kształcenia i szkolenia zawodowego. Począwszy od 2028 r. pomogą one przedsiębiorstwom – zwłaszczaMŚP – w zabezpieczeniu wykwalifikowanych pracowników i wdrożeniu nowych technologii;unijny rynek mobilności,aby pomóc osobom uczącym się i praktykantom w kształceniu i szkoleniu zawodowym w znalezieniu szkolenia za granicą oraz aby wspierać przedsiębiorstwa i szkoły kształcenia i szkolenia zawodowego w organizowaniu wysokiej jakościmożliwości wymiany.

Kolejne kroki

Rada jest proszona o przeanalizowaniei przyjęcie obu zaleceń Rady.

20 listopada Komisja będzie gospodarzemEuropejskiego Szczytu Edukacji i Umiejętności 2026,aby rozpocząć wdrażanie pakietu wraz z państwami członkowskimi, partnerami społecznymi, sieciami szkół, organizacjaminauczycieli, przedsiębiorstwami z branży EdTech i przedstawicielami uczniów.

Kontekst

Z niedawnejunijnej analizy wyników PISA z 2025 r.wynika, że 33,9 % 15-latków w Europie osiąga słabe wyniki w matematyce, 31,3 % w czytaniu ze zrozumieniem i 25,9 % w naukachprzyrodniczych. Zmniejsza się również doskonałość; w 2025 r. odsetek osób osiągających najlepsze wyniki w UE wyniósł 4,8 % w czytaniu ze zrozumieniem, 6,4 % w naukach przyrodniczych i 6,8 % w matematyce.

Pakiet dotyczący edukacji i umiejętności stanowi kluczowy wkład wunię umiejętnościi ma na celu wspieranie państw członkowskich w osiąganiu uzgodnionychcelów na szczeblu UE na 2030 r.,które obejmują zwiększenie do co najmniej 12 % odsetka 15-latków osiągających najlepsze wyniki w czytaniu, matematyce i naukachprzyrodniczych, obniżenie do poziomu poniżej 15 % odsetka 15-latków osiągających słabe wyniki w czytaniu, matematyce i naukach przyrodniczych oraz odsetka ósmoklasistów (w wieku 13–14 lat) osiągających słabe wyniki w zakresie umiejętności informatycznych iinformacyjnych, a także zwiększenie do co najmniej 25 % odsetka 15-latków ze środowisk społeczno-ekonomicznych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, osiągających dobre wyniki w zakresie co najmniej jednej umiejętności (czytanie, matematyka lub nauki przyrodnicze).

Strategia dotycząca kształcenia i szkolenia zawodowegoopiera się na ramachokreślonych wzaleceniu Rady w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego.Koncentruje się zatem na kluczowych obszarach, w których szczebel UE może najlepiej wspierać państwa członkowskiew ich reformach i politykach. Wdeklaracji Herninga z 2025 r.państwa członkowskie zobowiązały się już do modernizacji i dostosowania swoich systemów kształcenia i szkolenia zawodowego do przyszłychwyzwań.

Działania te są również zgodne zestrategią w sprawie stosowania sztucznej inteligencji,która koncentruje się na wspieraniu wdrażania sztucznej inteligencji w kluczowych strategicznych gałęziach przemysłu i sektorze publicznym,w tym w edukacji.

Aby uzyskać więcej informacji

Pytania i odpowiedzi

Zestawienie informacji na temat pakietu dotyczącego kształcenia i umiejętności

Zestawienie informacjina temat umiejętności zawodowych na rzecz konkurencyjnej Europy

Pakiet dotyczący edukacji i umiejętności

Komunikat „Silniejsze podstawy edukacji dla wszystkich w dobie sztucznej inteligencji”

Propozycja odwrócenia tendencji spadkowej w zakresie umiejętności podstawowych

Propozycja atrakcyjnego zawodu nauczyciela: program UE na rzecz nauczycieli

Strategia na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego na lata 2026–2030