Komisja Europejska przyjęła przemysłową strategię morską UE i strategię portową w celu pobudzenia konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju, dekarbonizacji, bezpieczeństwa i odporności w szerszym unijnym sektorze wodnym.

Strategie koncentrują się na portach, żegludze i przemyśle stoczniowym. Europa jest kontynentem wodnym, z największym na świecie zbiorowym obszarem morskim. Jego sektor produkcji morskiej jest światowym liderem w dziedzinie wysokiej klasy przemysłu stoczniowego i zaawansowanych technologii. Sektor żeglugi morskiej jest również wiodącym dostawcą usług morskich na całym świecie, odpowiadającym za ponad jedną trzecią globalnego tonażu żeglugi we wszystkich segmentach.

Przemysłowa strategia morska UE zwiększa zatrudnienie, innowacyjność i pozycję UE jako światowego lidera w przemyśle stoczniowym i żegludze

Unijna przemysłowa strategia morska wzmocni wiodącą pozycję Europy w sektorze morskim poprzez szereg działań, w tym uruchomienie unijnego sojuszu na rzecz przemysłowych morskich łańcuchów wartości. Jego celem jest rozwój zaawansowanego technologicznie przemysłu stoczniowego, statków wsparcia morskiej energii wiatrowej, podwodnych dronów i najnowocześniejszego sprzętu portowego. Sztandarowe zaproszenie do składania wniosków „Statki przyszłości” w ramach programu „Horyzont Europa” będzie również wspierać testowanie innowacyjnych rozwiązań w rzeczywistych środowiskach stoczniowych w celu zwiększenia skali udanych technologii w całej Europie.  Aby wspierać konkurencyjną żeglugę, Komisja nawiąże dialog z państwami członkowskimi w celu promowania bander UE i usprawnienia formalności administracyjnych, w tym ram monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji EU ETS Maritime i FuelEU Maritime.

Strategia będzie stymulować popyt publiczny i finansowanie publiczne w celu promowania prywatnych inwestycji w innowacje i cyfryzację unijnego przemysłu stoczniowego, a także odnowę i dekarbonizację floty żeglugowej, w tym poprzez włączenie ukierunkowanych kryteriów pozacenowych do zbliżającego się przeglądu dyrektyw w sprawie zamówień publicznych.

Strategia zapewnia uczciwą globalną konkurencję dla unijnych stoczni i producentów sprzętu, wzmocnioną przez wzmocnione finansowanie wywozu i ukierunkowaną politykę handlową, w tym ewentualne narzędzie sektorowe dla tego sektora. Ponadto w pełni odzwierciedla on podwójny charakter sektora poprzez włączenie silnego wymiaru wojskowego, obejmującego konkretne działania, w tym zwiększenie zdolności produkcyjnych przemysłu morskiego oraz rozwój mechanizmu wsparcia budowy promów podwójnego zastosowania. 

Ponadto jej środki zwiększają umiejętności, szkolenia i wysokiej jakości zatrudnienie w całym sektorze morskim, w tym przekwalifikowanie pracowników przemysłu stoczniowego i marynarzy w celu przyjęcia nowych technologii i ekologicznych praktyk operacyjnych.

Unijna strategia portowa na rzecz zapewnienia konkurencyjnych, zrównoważonych i bezpiecznych portów

Porty stanowią trzon europejskiej gospodarki. Ułatwiają one około 74 % handlu zagranicznego, obsługując ponad 3,4 mld ton towarów i prawie 395 mln pasażerów rocznie.

Porty UE już teraz ewoluują poza swoje tradycyjne role, służąc jako ośrodki dla nowych klastrów przemysłowych i innowacyjnych. Odgrywają one również kluczową rolę w dostawach energii, bezpieczeństwie, obronności i niebieskiej gospodarce UE.

Aby przyspieszyć tę transformację i zapewnić konkurencyjną pozycję portów UE, Komisja będzie promować ich innowacje, cyfryzację i integrację z inną infrastrukturą transportową, opracuje wytyczne dotyczące własności zagranicznej portów UE oraz finansowania i inwestycji UE w portach państw trzecich. Aby przyspieszyć przejście portów UE na czystą energię, w strategii przedstawiono środki promujące elektryfikację i lepsze podłączenie do sieci. Określi również plan działania na rzecz konkurencyjnych małych i średnich portów.

Porty są również kluczowymi punktami wejścia i wyjścia, co czyni je głównymi celami zagrożeń zewnętrznych i zorganizowanych grup przestępczych. Opierając się na sojuszu portów UE, Komisja zbada sposoby dalszego wzmocnienia przepisów dotyczących bezpieczeństwa morskiego w celu zapobiegania handlowi narkotykami, skutecznego przeciwdziałania pojawiającym się zagrożeniom i zwiększenia bezpieczeństwa łańcucha dostaw UE. W związku z tym Komisja zaproponuje ramy przeprowadzania kontroli przeszłości pracowników portowych oraz oceny portów państw trzecich. Utworzone zostanie nowe forum w celu ułatwienia wymiany najlepszych praktyk między organami państw członkowskich ds. cyberbezpieczeństwa i organami portowymi. Ponadto przeprowadzona zostanie ogólnounijna ocena ryzyka dla bezpieczeństwa w celu zidentyfikowania najpilniejszych zagrożeń dla cyberbezpieczeństwa i środków mających na celu ich ograniczenie.

Aby zapewnić skuteczną realizację strategii, Komisja ustanowi Radę ds. Przemysłu Morskiego i Portów Morskich wysokiego szczebla pod przewodnictwem właściwego komisarza i wiceprzewodniczących wykonawczych.