Komisja Europejska wstępnie stwierdziła, że Instagram i Facebook Meta naruszają akt o usługach cyfrowych za brak starannej identyfikacji, oceny i ograniczenia ryzyka związanego z dostępem małoletnich poniżej 13 roku życia do ich usług.

Pomimo własnych warunków Meta określających minimalny wiek bezpiecznego dostępu do Instagrama i Facebooka na 13 lat, środki wprowadzone przez firmę w celu egzekwowania tych ograniczeń nie wydają się skuteczne. Środki te nie uniemożliwiają odpowiednio małoletnim w wieku poniżej 13 lat dostępu do ich usług ani nie pozwalają na ich szybką identyfikację i usunięcie, jeżeli już uzyskali dostęp.

Na przykład podczas tworzenia konta osoby niepełnoletnie w wieku poniżej 13 lat mogą wprowadzić fałszywą datę urodzenia, która sprawia, że mają co najmniej 13 lat, bez skutecznych kontroli sprawdzających poprawność deklarowanej przez siebie daty urodzenia.

Narzędzie Meta do zgłaszania nieletnich poniżej 13 roku życia na platformie jest trudne w użyciu i nieskuteczne, wymaga do siedmiu kliknięć, aby uzyskać dostęp do formularza sprawozdawczego, który nie jest automatycznie wstępnie wypełniony informacjami użytkownika. Nawet jeśli osoba niepełnoletnia poniżej 13 roku życia jest zgłaszana jako osoba poniżej progu wieku, często nie ma odpowiednich działań następczych, a zgłaszany małoletni może po prostu nadal korzystać z usługi bez jakiejkolwiek kontroli.

Opiera się to na niepełnej i arbitralnej ocenie ryzyka, w której niewłaściwie określa się ryzyko, że małoletni w wieku poniżej 13 lat będą mieli dostęp do Instagrama i Facebooka i będą narażeni na doświadczenia nieodpowiednie do wieku. Ocena Meta jest sprzeczna z dużymi dowodami z całej Unii Europejskiej wskazującymi, że około 10-12% dzieci poniżej 13 roku życia korzysta z Instagrama i / lub Facebooka. Ponadto wydaje się, że Meta zignorowała łatwo dostępne dowody naukowe wskazujące, że młodsze dzieci są bardziej narażone na potencjalne szkody spowodowane przez usługi takie jak Facebook i Instagram.

Na tym etapie Komisja uważa, że Instagram i Facebook muszą zmienić swoją metodykę oceny ryzyka, aby ocenić, jakie zagrożenia pojawiają się na Instagramie i Facebooku w Unii Europejskiej i jak się one przejawiają. Ponadto Instagram i Facebook muszą wzmocnić swoje środki w celu zapobiegania, wykrywania i usuwania nieletnich w wieku poniżej 13 lat z ich usług. Meta musi skutecznie przeciwdziałać ryzyku, którego mogą doświadczyć na platformach osoby niepełnoletnie w wieku poniżej 13 lat, i ograniczać to ryzyko, co musi zapewnić osobom niepełnoletnim wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony.

Kolejne kroki

Korzystając z prawa do obrony, Instagram i Facebook mają teraz możliwość zbadania dokumentów zawartych w aktach dochodzenia Komisji i udzielenia pisemnej odpowiedzi na wstępne ustalenia Komisji. Platformy mogą podejmować środki w celu zaradzenia naruszeniom, zgodnie z wytycznymi aktu o usługach cyfrowych z 2025 r. w sprawie ochrony małoletnich. Równolegle prowadzone będą konsultacje z Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.  

Jeżeli opinie Komisji zostaną ostatecznie potwierdzone, Komisja może wydać decyzję stwierdzającą nieprzestrzeganie przepisów, w wyniku której może zostać nałożona grzywna proporcjonalna do naruszenia, która w żadnym przypadku nie może przekroczyć 6 % całkowitego rocznego światowego obrotu dostawcy. Komisja może również nakładać okresowe kary pieniężne, aby zmusić platformę do przestrzegania przepisów.

Ustalenia te nie przesądzają o ostatecznym wyniku dochodzenia.

Kontekst

Te wstępne ustalenia są częścią formalnego postępowania Komisji wszczętego 16 maja 2024 r. przeciwko Instagramowi i Facebookowi na podstawie aktu o usługach cyfrowych.  Wstępne ustalenia opierają się na dogłębnym dochodzeniu, które obejmowało analizę raportów z oceny ryzyka Instagrama i Facebooka, wewnętrznych danych i dokumentów, a także odpowiedzi platform na prośby o informacje.  W trakcie tych dochodzeń prace Komisji były wspierane przez wiele organizacji społeczeństwa obywatelskiego i ekspertów ds. ochrony małoletnich w całej Unii.

Komisja wykorzystała wytyczne aktu o usługach cyfrowych z 2025 r. w sprawie ochrony małoletnich jako punkt odniesienia do oceny przestrzegania przez Instagram i Facebook obowiązku zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich. W wytycznych dotyczących aktu o usługach cyfrowych określono szacowanie i weryfikację wieku jako odpowiedni i proporcjonalny sposób zapewnienia wysokiego poziomu prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich. Aby wszystkie technologie zapewniające wiek były skuteczne, muszą być dokładne, niezawodne, solidne, nieinwazyjne i niedyskryminujące.

Komisja opracowała plan działania dotyczący unijnej aplikacji do weryfikacji wieku, która może służyć jako ramy odniesienia dla weryfikacji wieku za pomocą przyjaznej dla użytkownika i chroniącej prywatność metody weryfikacji wieku.

Komisja kontynuuje dochodzenie w sprawie innych potencjalnych naruszeń, które są częścią tych toczących się postępowań, w tym przestrzegania przez Meta obowiązków wynikających z aktu o usługach cyfrowych w zakresie ochrony małoletnich oraz dobrostanu fizycznego i psychicznego użytkowników w każdym wieku. Dochodzenie to obejmuje również ocenę i ograniczanie ryzyka wynikającego z projektowania interfejsów internetowych Facebooka i Instagrama, które mogą wykorzystywać luki w zabezpieczeniach i brak doświadczenia małoletnich, prowadząc do zachowań uzależniających i wzmacniając tzw. efekty „dziury królika”.