Komisja Europejska wstępnie stwierdziła, że Meta naruszyła akt o usługach cyfrowych w związku z uzależniającym wyglądem Instagrama i Facebooka.

Dochodzenie koncentruje się na takich funkcjach, jak nieskończony przewijanie, autoodtwarzanie, powiadomienia push i wysoce spersonalizowane systemy rekomendacji platform.

Ocena ryzyka

Dochodzenie Komisji wskazuje, że Meta nie oceniła odpowiednio ryzyka związanego z jej uzależniającą koncepcją dla dobrostanu fizycznego i psychicznego użytkowników, w tym małoletnich i osób dorosłych szczególnej troski.

Na przykład Meta nie wzięła pod uwagę niektórych funkcji projektowych Instagrama i Facebooka, takich jak wysoce spersonalizowane rekomendacje, autoodtwarzanie i nieskończone przewijanie, które stale pokazują użytkownikom nowe treści. Funkcje te podsycają chęć użytkownika do dalszego przewijania i przełączania mózgu w „tryb autopilota”, przyczyniając się do niezdrowych nawyków i kompulsywnego użytkowania.

Ponadto Meta zignorowała dostępne informacje na temat czasu spędzanego przez małoletnich na Instagramie lub Facebooku w nocy oraz tego, w jaki sposób optymalizacja różnych formatów - takich jak bębny i historie - może prowadzić do nadmiernego lub kompulsywnego korzystania z usług.

Środki zmniejszające ryzyko

Dowody wskazują również, że obecne środki łagodzące Meta nie zdołały skutecznie przeciwdziałać zagrożeniom wynikającym z jej uzależniającej konstrukcji.

Na przykład narzędzia do zarządzania czasem Instagrama i Facebooka, w tym te aktywowane domyślnie dla nastolatków, można łatwo odrzucić i nie prowadzą one do znaczącej redukcji i kontroli korzystania z usługi.

Ponadto Komisja uważa, że kontrola rodzicielska Meta jest skuteczna tylko wtedy, gdy rodzice i opiekunowie posiadają odpowiednią wiedzę techniczną, a także poświęcają wysiłek i czas na ich skuteczne zrozumienie. Podważa to skuteczność takich środków w przeciwdziałaniu nieodłącznym zagrożeniom związanym z uzależniającą konstrukcją Instagrama i Facebooka.

Wydaje się, że środki podnoszące świadomość Meta, takie jak wskazówki i linki do zasobów zdrowia psychicznego dostępnych za pośrednictwem oddzielnej strony „ośrodka bezpieczeństwa”, nie zmniejszają w wystarczającym stopniu ryzyka uzależniającego projektowania na Facebooku i Instagramie.

Na tym etapie dochodzenia Komisja uważa, że Meta musi wdrożyć zmiany projektowe zarówno na Instagramie, jak i na Facebooku. Na przykład poprzez wyłączenie domyślnie kluczowych funkcji uzależniających, takich jak „autoplay” i „nieskończony przewijanie”, wdrożenie skutecznych „przerw czasu na ekranie” oraz dostosowanie systemu rekomendacji, aby był mniej zorientowany na zaangażowanie.

Te wstępne ustalenia nie przesądzają o ostatecznym wyniku dochodzenia.

Kolejne kroki

Meta ma teraz możliwość skorzystania z prawa do obrony. Może ona badać dokumenty znajdujące się w aktach dochodzenia Komisji i odpowiadać na piśmie na wstępne ustalenia Komisji. Równolegle prowadzone będą konsultacje z Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.

Jeżeli opinie Komisji zostaną ostatecznie potwierdzone, Komisja może wydać decyzję w sprawie nieprzestrzegania przepisów, w wyniku której może zostać nałożona grzywna proporcjonalna do charakteru, wagi, powtarzalności i czasu trwania naruszenia, ograniczona do 6 % całkowitego rocznego światowego obrotu dostawcy.

Kontekst

Wstępne ustalenia Komisji są częścią formalnego postępowania wyjaśniającego w sprawie zgodności Meta z aktem o usługach cyfrowych, wszczętego 16 maja 2024 r.

Wstępne opinie Komisji opierają się na dogłębnym dochodzeniu, które obejmowało analizę sprawozdań Meta z oceny ryzyka, wewnętrznych danych i dokumentów oraz odpowiedzi Meta na wiele wniosków o udzielenie informacji, przegląd szeroko zakrojonych badań naukowych na ten temat oraz wywiady z ekspertami w wielu dziedzinach, w tym w zakresie uzależnienia behawioralnego.

Niniejsze dochodzenie obejmuje również obawy dotyczące środków służących zapewnieniu wieku, które Meta wprowadziła w odniesieniu do małoletnich w wieku poniżej 13 lat, w odniesieniu do których wstępne ustalenia przyjęto 29 kwietnia 2026 r. Odrębnie Komisja kontynuuje dochodzenie w sprawie tzw. „dziury króliczej” spowodowanej projektowaniem systemów rekomendacji Facebooka i Instagrama, które mogą wykorzystywać luki w zabezpieczeniach i brak doświadczenia małoletnich.