Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte porozumienie polityczne między Parlamentem Europejskim a Radą w sprawie wniosku dotyczącego ukierunkowanych zmian w prawodawstwie regulującym wspólną organizację rynków produktów rolnych (WOR) i innych powiązanych przepisów polityki rolnej UE.

Zmiany te wzmocnią pozycję rolników w łańcuchu dostaw żywności i przywrócą zaufanie między podmiotami w łańcuchu dostaw produktów rolno-spożywczych. W szczególności środki te wzmocnią pozycję rolników w negocjacjach z przetwórcami i innymi podmiotami, zapewniając bardziej sprawiedliwy podział wartości dodanej produktów w całym łańcuchu dostaw.

Porozumienie polityczne obejmuje następujące ulepszenia:

• wzmocnienie przepisów dotyczących zawierania umów poprzez wprowadzenie wymogu stosowania pisemnych umów przez rolników, zapewniając im przewidywalność i przejrzystość;
• wzmocnienie pozycji organizacji producentów poprzez zwiększenie ich zdolności do organizowania się na rynku, w szczególności poprzez uproszczenie przepisów dotyczących uznawania zrzeszeń organizacji producentów;
• ustanowienie przepisów dotyczących stosowania określeń fakultatywnych w odniesieniu do wyrażeń „sprawiedliwy”, „sprawiedliwy” i równoważnych, a także w odniesieniu do „krótkich łańcuchów dostaw”;
• Wprowadzenie możliwości dodatkowego wsparcia finansowego dla państw członkowskich przez UE w odniesieniu do środków podejmowanych w okresach poważnych zakłóceń równowagi na rynku.

Umowa obejmuje również ochronę terminów związanych z kawałkami mięsa lub gatunkami, które będą obecnie używane wyłącznie do oznaczania produktów mięsnych i wyłączy między innymi produkty pochodzące z hodowli komórkowych lub tkankowych. Przetwory takie jak hamburgery lub kiełbasy, które mogą być na bazie mięsa lub zawierać inne produkty pochodzenia roślinnego, nie będą objęte tą ochroną.

Wstępne porozumienie zachowuje istotę wniosku przedstawionego przez Komisję w grudniu 2024 r. i jest również zgodne z zaleceniami strategicznego dialogu na temat przyszłości rolnictwa UE z września 2024 r.

Kolejne kroki

Porozumienie polityczne powinno teraz zostać jak najszybciej potwierdzone przez współprawodawców.

Wpływ wniosku będzie zależał od podjęcia pewnych dobrowolnych środków przez rolników i nabywców produktów rolnych, a także od decyzji państw członkowskich o skorzystaniu z przewidzianych opcji i odstępstw.

Kontekst

Sektor rolny, w szczególności rolnicy, stoi przed szeregiem wyzwań. Zdestabilizowany rozkład wartości dodanej w łańcuchu dostaw żywności zwiększył poziom niepewności, w ramach którego działają rolnicy, podsycając nieufność. Oczekuje się, że presja na dochody z rolnictwa będzie się utrzymywać, ponieważ rolnicy stoją w obliczu rosnącego ryzyka i rosnących kosztów nakładów.

W wytycznych politycznych dla Komisji Europejskiej na lata 2024–2029 podkreślono potrzebę zapewnienia rolnikom sprawiedliwego i wystarczającego dochodu oraz potrzebę skorygowania istniejących zakłóceń równowagi, wzmocnienia pozycji rolników i dalszej ich ochrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Dlatego też Komisja przedstawiła wniosek w sprawie zmiany niektórych przepisów dotyczących wspólnej organizacji rynków produktów rolnych (WOR) w celu wzmocnienia pozycji rolników w łańcuchu dostaw żywności.