Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie przez państwa członkowskie UE przeglądu zasad koordynacji zabezpieczenia społecznego.

Zmienione przepisy stanowią ważny krok w kierunku sprawiedliwej mobilności pracowników w UE. Ułatwiają one ludziom pracę, życie lub przejście na emeryturę w innych państwach członkowskich lub poszukiwanie pracy za granicą, zapewniając im dobrą ochronę praw do zabezpieczenia społecznego. Zmniejszają one również obciążenia administracyjne i niepewność prawa dla przedsiębiorstw prowadzących działalność transgraniczną.

Przedstawiciele państw członkowskich zatwierdzili dziś porozumienie między prezydencją Rady a Parlamentem Europejskim z zeszłego tygodnia. Parlament Europejski i Rada UE będą teraz musiały ją formalnie potwierdzić przed wejściem w życie. Nowelizacja aktualizuje przepisy obowiązujące od 2010 r.

Najważniejsze zmiany w zmienionych zasadach koordynacji obejmują:

• Lepsza ochrona praw do zabezpieczenia społecznego osób pracujących lub mieszkających za granicą dzięki ustanowieniu spójnego systemu koordynacji świadczeń z tytułu opieki długoterminowej oraz nowych przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych. Przepisy poprawiają również równe traktowanie poprzez określenie, kiedy państwa członkowskie mogą ograniczyć dostęp do świadczeń społecznych dla obywateli UE, którzy ani nie pracują, ani nie szukają aktywnie pracy.
• Wzmocniona sprawiedliwa mobilność pracowników dzięki nowej definicji oszustwa w koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, wprowadzeniu wymogu uprzedniego ubezpieczenia na trzy miesiące przed delegowaniem, wymogu dwumiesięcznej przerwy między okresami delegowania zarówno w przypadku pracowników, jak i osób samozatrudnionych, nowego obowiązku uprzedniego powiadamiania o delegowaniu, z wyjątkiem podróży służbowych, oraz krótkoterminowego delegowania na 3 dni (z wyłączeniem sektora budowlanego).
• Nowe ustalenia dotyczące koordynacji świadczeń dla bezrobotnych w sprawach transgranicznych, a także wydłużenie okresu, w którym dana osoba może przenieść się do innego kraju w celu poszukiwania pracy, zachowując jednocześnie prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
• Jaśniejsze przepisy określające, które przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie, w szczególności w odniesieniu do delegowania pracowników i pracy wykonywanej w co najmniej dwóch państwach członkowskich.
• Wzmocniona współpraca administracyjna między organami krajowymi dzięki lepszej wymianie informacji na temat statusu zabezpieczenia społecznego osób pracujących w innym kraju, wprowadzeniu jaśniejszych procedur i terminów w przypadku wątpliwości co do ważności dokumentów oraz nowych narzędzi zapobiegania oszustwom, nadużyciom i błędom.

Każde państwo członkowskie ma swobodę określania cech własnego systemu zabezpieczenia społecznego, w tym tego, jakie świadczenia są udzielane, jakie są warunki kwalifikowalności, w jaki sposób oblicza się te świadczenia i jakie składki należy opłacać. Jednocześnie około 16 mln obywateli europejskich mieszka lub pracuje w innym państwie członkowskim. UE ustanawia przepisy mające na celu koordynację krajowych systemów zabezpieczenia społecznego i zapewnienie ochrony socjalnej, gdy dana osoba przemieszcza się w obrębie państw członkowskich UE, a także Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii.

Przepisy te ułatwiają swobodny przepływ dzięki zapewnieniu ciągłości ochrony pracowników, osób poszukujących pracy, studentów i innych osób oraz zapobiegają pozostawieniu danej osoby bez ubezpieczenia lub konieczności opłacania składek w więcej niż jednym państwie członkowskim jednocześnie.

Rozporządzenia 883/2004 i 987/2009 regulują te ramy koordynacji od 2010 r. Parlament i państwa członkowskie uzgodniły obecnie zmienione przepisy, które Komisja zaproponowała w 2016 r., aby odzwierciedlić zwiększoną mobilność pracowników, zmiany w krajowych systemach zabezpieczenia społecznego i odpowiednie orzecznictwo.