Komisja przyznała 235 transgranicznym projektom energetycznym status projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania (PWZ) i projektów będących przedmiotem wzajemnego zainteresowania (PWZ)– drugi taki wykaz od czasu jego uruchomienia w 2023 r.

Wybrane projekty będą kwalifikować się do ubiegania się o finansowanie unijne z instrumentu „Łącząc Europę” i będą korzystać z przyspieszonych procesów wydawania pozwoleń i procedur regulacyjnych w celu szybkiej realizacji i realizacji.

Te projekty przekrojowe wzmocnią łączność energetyczną na całym kontynencie, zbliżając się do ukończenia unii energetycznej.  Umożliwiając kluczowe połączenia międzysystemowe w całej UE i z krajami sąsiadującymi, projekty te mogą odgrywać strategiczną rolę w zwiększaniu konkurencyjności UE, dekarbonizacji oraz zwiększaniu bezpieczeństwa energetycznego i niezależności energetycznej Europy.

Zgodnie z niedawnym badaniem Komisji potrzeby inwestycyjne w zakresie europejskiej infrastruktury energetycznej – sieci elektroenergetycznych, wodorowych i CO2 – wyniosą blisko 1,5 bln EUR w latach 2024–2040. Ten zestaw projektów i związane z nim oczekiwane wielkości inwestycji przyczynią się do zaspokojenia potrzeb określonych na 2040 r.

Lista wybranych projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania obejmuje:

• 113 projektów dotyczących energii elektrycznej, energii morskiej i inteligentnych sieci elektroenergetycznych, które będą miały zasadnicze znaczenie dla integracji rosnącego udziału odnawialnych źródeł energii.
• 100 projektów dotyczących wodoru i elektrolizerów, które odegrają ważną rolę w integracji i dekarbonizacji systemu energetycznego UE.
• 17 projektów dotyczących infrastruktury transportu dwutlenku węgla, które przyczynią się do rozwoju rynku wychwytywania i składowania dwutlenku węgla.
• 3 projekty inteligentnych sieci gazowych mające na celu cyfryzację i modernizację sieci gazu ziemnego. 
• dalsze włączanie dwóch długotrwałych projektów łączących Maltę i Cypr z europejską siecią gazową na kontynencie.

Komisja będzie wspierać realizację tych projektów poprzez zwiększoną koordynację polityczną z zainteresowanymi państwami członkowskimi, w oparciu o grupę zadaniową ds. unii energetycznej i regionalne grupy wysokiego szczebla mające na celu wspieranie rozwoju infrastruktury energetycznej w kluczowych regionach, w tym z krajami partnerskimi.

Jak podkreślono w planie działania Komisji na rzecz przystępnej cenowo energii, wydajna sieć energetyczna ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia przejścia na czystą energię oraz zapewnienia dostępności i przystępności cenowej energii zarówno dla przemysłu, jak i gospodarstw domowych w całej Europie.

Zapewnienie dobrze zintegrowanej i zoptymalizowanej europejskiej sieci energetycznej ma równie kluczowe znaczenie dla przyspieszenia racjonalnego pod względem kosztów i przejścia na czystą energię. Komisja przedstawi wkrótce europejski pakiet dotyczący sieci w celu dalszego przyspieszenia rozwoju niezbędnej infrastruktury energetycznej w Europie. Komisja omówi również inicjatywę dotyczącą autostrad energetycznych, zainicjowaną przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen w jej ostatnim orędziu o stanie Unii Europejskiej, która w trybie pilnym zajmie się problemem wąskich gardeł w transgranicznej infrastrukturze energetycznej i zwiększy ogólną odporność systemu energetycznego UE.

Kolejne kroki

Po przyjęciu lista PWZ i PMI zostanie przedłożona Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w formie aktu delegowanego do kontroli, zgodnie z rozporządzeniem TEN-E. Obaj współprawodawcy mają dwa miesiące na przyjęcie lub odrzucenie wykazu w całości, ale nie mogą go zmienić. Na wniosek współprawodawców proces ten może zostać przedłużony o dwa miesiące. Po przyjęciu wykazu Komisja będzie dalej wzmacniać współpracę z promotorami projektów i państwami członkowskimi, aby pomóc w zapewnieniu jak najsprawniejszej i jak najszybszej realizacji wybranych projektów.