Komisja Europejska opublikowała ocenę unijnych ram kontroli wyrobów tytoniowych.

Oceniono w nim skuteczność, wydajność i znaczenie dyrektywy w sprawie wyrobów tytoniowych i dyrektywy w sprawie reklamy wyrobów tytoniowych dla ochrony zdrowia publicznego i zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Ustalenia pokazują, że przepisy UE dotyczące ograniczania użycia tytoniu przyczyniły się do znacznego spadku liczby zgonów związanych z paleniem i paleniem tytoniu w całej UE.  Jednocześnie w ocenie podkreślono rosnące wyzwania związane z szybkim pojawianiem się nowatorskich wyrobów tytoniowych i nikotynowych, zwłaszcza wśród ludzi młodych.

Od 2012 r. wskaźniki palenia tytoniu w UE spadły z 28 % do 24 % populacji, przy czym wśród młodych ludzi odnotowano jeszcze większy spadek. Znacznie zmniejszyła się również liczba zgonów związanych z tytoniem, co odzwierciedla pozytywny wpływ bardziej rygorystycznych przepisów dotyczących regulacji produktów, zakazów reklamy i ostrzeżeń zdrowotnych.

Ocena potwierdza również, że zharmonizowane przepisy UE poprawiły funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Środki takie jak regulacja i sprawozdawczość w zakresie składników, wymogi dotyczące etykietowania i pakowania, identyfikowalność i zabezpieczenia wyrobów tytoniowych oraz przepisy dotyczące reklamy transgranicznej i sponsorowania znacznie przyczyniły się do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego i zwiększenia skuteczności ram kontroli wyrobów tytoniowych. 

W sprawozdaniu wskazano jednak również braki w przepisach. Oprócz utrzymujących się zagrożeń związanych z tradycyjnymi wyrobami tytoniowymi wzrost liczby e-papierosów, podgrzewanych wyrobów tytoniowych i torebek nikotynowych wywołał nowe obawy dotyczące zdrowia publicznego.

Stanowią one szczególne zagrożenie dla młodszych pokoleń, które są zagrożone uzależnieniem od nikotyny i długoterminowymi konsekwencjami zdrowotnymi, zwłaszcza ze względu na atrakcyjne cechy i asertywną promocję tych produktów w internecie.

Co więcej, dowody sugerują, że rosnąca popularność nowych produktów może stanowić bramę do uzależnienia od nikotyny, a w niektórych przypadkach do tradycyjnego palenia, zwłaszcza wśród nastolatków, pomimo faktu, że tradycyjne używanie tytoniu nadal spada.

W ocenie podkreślono również zmieniający się charakter reklamy i promocji. Chociaż tradycyjna reklama medialna znacznie się zmniejszyła ze względu na ograniczenia UE, głównym wyzwaniem pozostaje promocja cyfrowa, w szczególności ukryty charakter promocji cyfrowej wyrobów tytoniowych i nikotynowych, w szczególności nowatorskich produktów.

Ogólnie rzecz biorąc, Komisja stwierdza, że unijne ramy ograniczania użycia tytoniu skutecznie przyniosły znaczne korzyści dla zdrowia publicznego i wspierały rynek wewnętrzny. Jednocześnie podkreślono w nim potrzebę dostosowania ram regulacyjnych w celu uwzględnienia nowych zmian na rynku, zmian technologicznych i pojawiających się zagrożeń dla zdrowia, a także przeciwdziałania utrzymującym się zagrożeniom.

Na podstawie tej oceny Komisja przeprowadzi teraz ocenę skutków i będzie kontynuować szeroko zakrojony proces konsultacji z myślą o dalszych działaniach politycznych określonych w planie „Bezpieczne serca”, w 2026 r. Komisja zamierza zaproponować przegląd ram prawnych dotyczących ograniczenia użycia tytoniu.