Komisja Europejska przeznaczy prawie 650 mln euro w formie dotacji z instrumentu „Łącząc Europę”, aby pomóc w finansowaniu 14 transgranicznych projektów dotyczących infrastruktury energetycznej.

Projekty te odegrają kluczową rolę we wzmacnianiu bezpieczeństwa energetycznego UE, zwiększaniu integracji energii ze źródeł odnawialnych, a tym samym konkurencyjności Europy.

Jak podkreślono w niedawno przyjętym europejskim pakiecie sieciowym, poprawa połączeń międzysystemowych ma kluczowe znaczenie dla UE w celu obniżenia cen energii dla konsumentów i przemysłu oraz zapewnienia naszej niezależności.

Jest to drugie zaproszenie do składania wniosków w ramach pierwszej listy projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania / projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Przyznane finansowanie wykracza poza wstępny orientacyjny budżet zaproszenia do składania wniosków w wysokości 600 mln EUR, odzwierciedlając sukces i zainteresowanie odnotowane w pierwszym zaproszeniu do składania wniosków z 2024 r.

Ponadto po raz pierwszy finansowanie w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zostanie wykorzystane do wspierania ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej oraz do finansowania projektów roboczych dotyczących wodoru, co świadczy o rosnącej dojrzałości tego sektora. 

Wybrane projekty

Ogólnie rzecz biorąc, finansowanie przydziela się na 6 projektów dotyczących infrastruktury elektroenergetycznej, w tym inteligentnych sieci elektroenergetycznych, oraz na 8 projektów dotyczących infrastruktury wodorowej.

Prawie 470 mln EUR z tego finansowania przeznaczono na 6 projektów dotyczących energii elektrycznej, w tym inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Największa dotacja w wysokości 180 mln euro zostanie przeznaczona na wsparcie projektu AGUAYO II dotyczącego budowy w Hiszpanii elektrowni wodnej o dwukierunkowym przepompowywaniu. Zakład łączy zwiększoną efektywność wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych z instalacją podziemną, bez konieczności rozbudowy istniejących zbiorników wodnych wykorzystywanych przez zakład, a tym samym nie ma wpływu na środowisko.

Prawie 113 mln euro pomoże zwiększyć odporność i ochronę krytycznej infrastruktury energetycznej przed zagrożeniami fizycznymi, cybernetycznymi i innymi zagrożeniami w Polsce, Estonii, na Łotwie i Litwie w ramach synchronizacji bałtyckiej. Po raz pierwszy w ramach instrumentu „Łącząc Europę” finansuje się środki na rzecz odporności i ochrony krytycznej infrastruktury energetycznej na taką skalę, zwiększając zdolność systemu energetycznego UE do reagowania na nowe wyzwania.

Modernizacja zakładu Čierný Váh na Słowacji, jednego z pierwszych w Europie, który połączył tradycyjne elektrownie szczytowo-pompowe z akumulatorami na taką skalę, jest również wspierana wkładem w wysokości 63 mln euro.

Kolejna dotacja na roboty budowlane w wysokości prawie 104 mln euro zostanie przeznaczona na projekt inteligentnych sieci między Bułgarią a Rumunią. Sieci przesyłowe i dystrybucyjne zostaną zmodernizowane i zdigitalizowane w celu poprawy wydajności i umożliwienia bezpiecznych przepływów energii elektrycznej z wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych.

Pozostałe dwa projekty dotyczące energii elektrycznej - jeden dotyczący połączenia wewnętrznego w Austrii, drugi dotyczący połączenia z Grecji i Egiptu - otrzymają dotacje na badania wspierające. 

Aby wspomóc absorpcję rozwijającego się rynku wodoru i obniżyć emisyjność przemysłu UE, ponad 176 mln euro zostanie przeznaczone na pobudzenie infrastruktury wodorowej. Dotacja w wysokości 120 mln euro na magazynowanie wodoru w Gronau w Niemczech oznacza, że po raz pierwszy finansowanie w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zostanie wykorzystane na projekt prac nad wodorem. Przyczyniając się do rozwoju pierwszego na dużą skalę transgranicznego podziemnego magazynu wodoru w północno-zachodniej Europie, projekt zwiększy bezpieczeństwo dostaw energii, umożliwi integrację rynku i ułatwi integrację wodoru odnawialnego na dużą skalę. Inne projekty w Austrii, Bułgarii, Francji, Niemczech, Niderlandach i na Słowacji otrzymają dotacje na wsparcie badań.

Kolejne kroki

Po dokonaniu przez Komisję oceny wniosków państwa członkowskie przeanalizowały wniosek Komisji na posiedzeniu komitetu koordynacyjnego instrumentu „Łącząc Europę” w dniu 15 stycznia 2026 r. i głosowały za przyjęciem wniosku. Formalne przyjęcie decyzji o przyznaniu nagrody nastąpi w najbliższych tygodniach. Następnie Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA) przygotuje umowy o udzielenie dotacji z beneficjentami. Kolejne zaproszenie do składania wniosków dotyczących infrastruktury energetycznej w ramach instrumentu „Łącząc Europę” zaplanowano na drugi kwartał 2026 r.